Dự hội nghị có đại diện lãnh đạo Bộ Công thương cùng 25 thành viên Hiệp hội Titan Việt Nam. 

Đến nay, sau 18 năm hoạt động Hiệp hội Titan Việt Nam có 25 thành viên với kết quả sản xuất kinh doanh đạt 416 nghìn tấn Titan/năm. Tổng doanh thu của 25 đơn vị thành viên trong năm 2007-2008 đạt 2.086 tỷ đồng; Kim ngạch xuất khẩu đạt 93 triệu USD/năm, nộp ngân sách hơn 200 tỷ đồng/năm; Giải quyết việc làm cho hơn 7.000 lao động ổn định và hàng vạn lao động nông nhàn theo thời vụ.

Thời gian qua hiệp hội đã đầu tư cải tiến, đổi mới thiết bị công nghệ khai thác và chế biến. Một số doanh nghiệp đã, đang đầu tư chế biến sâu, sản xuất các sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, như Zircon siêu mịn, Dioxide Titan, luyện xỉ Titan…Các thành viên hiệp hội đã góp phần quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp tại các địa phương. Ngoài ra, các doanh nghiệp khai thác Titan đã đầu tư xây dựng hệ thống trường, trạm cùng hàng trăm km đường giao thông, điện…góp phần tích cực vào công tác xoá đói giảm nghèo ở vùng sâu vùng xa trên địa bàn vùng mỏ... Nổi bật có Tổng Công ty Khoáng sản và Thương mại Hà Tĩnh là doanh nghiệp kinh doanh đa ngành nghề với hơn 3.000 lao động; doanh thu năm 2007-2008 đạt 682 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 45 tỷ đồng, nộp ngân sách 32 tỷ đồng, Doanh nghiệp đã đầu tư hàng chục tỷ đồng để làm 50 km đường liên xã, 36 trạm biến thế, 50 nhà mẫu giáo và giúp đỡ hàng trăm người nghèo khó trên địa bàn. Công ty TNHH 1 thành viên Nhà nước Khoáng sản Thừa Thiên Huế có 1.800 lao động cũng là một doanh nghiệp làm ăn tốt, doanh thu đạt 246 tỷ đồng, nộp ngân sách 34 tỷ đồng…

Kế hoạch phát triển thời gian tới, các doanh nghiệp Titan ưu tiên tập trung cho công tác xây dựng và thực hiện quy hoạch, lập kế hoạch thăm dò, khai thác tận thu tài nguyên, kéo dài tuổi thọ của mỏ; tiếp tục mở rộng và nâng cao mô hình liên kết giữa các đơn vị thành viên về khoa học, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, đầu tư thích đáng cho chế biến sâu để nâng cao hiệu quả kinh tế…

Mới đây, Cục địa chất khoáng sản đã phát hiện tại tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận có khoảng 200 triệu tấn tinh quặng Titan-Zircon. Đây sẽ là điều kiện cho Hiệp hội Titan Việt Nam tạo đột phá trong đầu tư vốn, công nghệ khai thác, chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị nguồn khoáng sản này. Tuy nhiên những khó khăn mà các thành viên hiệp hội phải đối mặt trong thời gian tới là sự chuyển đổi hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản, nhằm tiến tới việc dừng xuất khẩu quặng tinh, theo chủ trương của Chính phủ. Một khó khăn nữa là, khách hàng nước ngoài truyền thống của hiệp hội đã, đang tìm kiếm thị trường cung cấp mới ngoài Việt Nam. Vấn đề việc làm cho số lượng lớn lao động phải nghỉ, chờ việc từ 2-3 năm - thời gian đầu tư nhà máy chế biến sâu đi vào hoạt động cùng vấn đề liên quan khác (vốn đầu tư, công nghệ, đào tạo tay nghề)... cũng là thách thức không nhỏ.

Hiệp hội Titan Việt Nam kiến nghị Chính phủ: Nhà nước cần đầu tư thích đáng cho công tác thăm dò, đánh giá trữ lượng, trên cơ sở đó để lập quy hoạch cụ thể về khai thác chế biến sâu hợp lý. Tập trung các nguồn lực khai thác trước một bước, tận thu hết nguồn Titan tại các khu vực quy hoạch khu công nghiệp, du lịch, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khác. Việc cấp phép thăm dò, khai thác, chế biến sâu cần lựa chọn các tổ chức, doanh nghiệp có kinh nghiệm và năng lực (tài chính, công nghệ, nhân lực) đầu tư thiết bị khai thác chế biến hiện đại, sản xuất các sản phẩm xuất khẩu đạt tiêu chuẩn quốc tế. Ưu tiên các thành viên hiệp hội được tham gia thăm dò, khai thác các mỏ mới có trữ lượng khai thác công nghiệp để cung cấp nguồn nguyên liệu cho các dự án chế biến sâu; đồng thời khai thác tối đa thiết bị máy móc công nghệ, nguồn nhân lực… đã được đầu tư nhiều năm qua. Các thành viên Hiệp hội Titan Việt Nam nhất trí chủ trương chế biến sâu của Chính phủ, song việc đầu tư chế biến sâu cần có thời gian, hơn nữa hiện nay lạm phát đang ở mức tăng cao, lãi suất ngân hàng lớn… tiến độ các dự án đầu tư bị chậm trễ. Đề nghị Chính phủ cho phép các thành viên hiệp hội được xuất khẩu một phần quặng tinh hợp lý đến hết năm 2010 để duy trì hoạt động của doanh nghiệp, giải quyết việc làm cho người lao động trong khi chưa đầu tư xong các dự án chế biến sâu. Đồng thời, giảm thuế xuất khẩu đối với sản phẩm Titan, Zircon đã qua chế biến sâu. Để tạo nguồn đầu tư cho chế biến sâu, Chính phủ nên cho phép số doanh nghiệp đang triển khai các dự án chế biến sâu, như Pigment hoặc xỉ Titan được phép xuất khẩu Titan.

Tại hội nghị này, hiệp hội Titan Việt Nam cũng kiến nghị Chính phủ, không cho phép UBND các tỉnh cấp mỏ (manh mún) cho nhiều nhà đầu tư khai thác, chế biến Titan (nhất là những doanh nghiệp nhỏ, không đủ điều kiện khai thác, chế biến theo hình thức công nghiệp) tạo nên sự cạnh tranh không lành mạnh trong bán sản phẩm, xử lý môi trường và không tận thu được tài nguyên khoáng sản.